Mag je AI gebruiken in je verslag?

Het korte antwoord

De meeste opleidingen staan AI-hulp toe voor een deel van het werk: ideeën ordenen, een eerste opzet maken, taal verbeteren, een samenvatting maken. Wat bijna overal verboden is: een tekst laten schrijven en die als je eigen werk inleveren zonder dat te vermelden.

De regel die je het beste onthoudt: je moet kunnen uitleggen hoe je aan je tekst bent gekomen. Als je dat kunt, en je hebt het vermeld, zit je meestal goed. Kun je het niet uitleggen, dan is het probleem niet de tool maar de inlevering.

De handleiding van je opleiding gaat altijd voor. Verschillen tussen opleidingen zijn groot: de ene vraagt een formulier, de andere een verklaring in de bijlage, en sommige staan AI alleen toe voor spelling en grammatica.

Wat je opleiding bedoelt met "AI-gebruik"

Niet elke vorm van AI is hetzelfde. De meeste regelingen maken onderscheid tussen:

• Hulpmiddelen die niets schrijven: spelling- en grammaticacontrole, een thesaurus, een vertaling van één woord. Daar zeggen de meeste opleidingen niets over.
• Hulp bij denken: een tool gebruiken om ideeën te ordenen, een outline te maken of kritische vragen te stellen. Vaak toegestaan, soms met vermelding.
• Hulp bij tekst: een alinea laten herschrijven of een samenvatting laten maken. Vaak toegestaan met vermelding, soms beperkt.
• De tekst laten schrijven: een heel hoofdstuk genereren en dat inleveren. Bijna overal verboden zonder het als AI-werk te benoemen.

Twijfel je waar jouw geval tussen valt? Vraag het je docent of studieadviseur vóór je begint, niet erna. Een mailtje van twee zinnen voorkomt een gesprek van een half uur.

De AI-verklaring: wat erin hoort

Een AI-verklaring is geen bekentenis en geen excuus. Het is een korte uitleg waarmee je laat zien welke rol AI had in je werk. Vijf dingen horen erin:

1. Welke tool je hebt gebruikt, met de versie als je die weet.
2. Waarvoor je hem hebt gebruikt: ideeën, structuur, taal, samenvatting, code.
3. Welke prompts je hebt gegeven, of een representative voorbeeld daarvan.
4. Wat je zelf hebt gedaan en wat je hebt gecontroleerd.
5. Wat je niet hebt gedaan: geen bronnen verzonnen, geen resultaten gegenereerd, geen andermans tekst overgenomen.

De verklaring hoort in je bijlage of voorwerk, niet verstopt in een voetnoot. En hij moet kloppen: een verklaring die zegt "alleen voor spelling" terwijl het hele hoofdstuk is gegenereerd, is erger dan geen verklaring.

Een voorbeeldverklaring

Deze vorm is kort en dekt bijna alles. Pas hem aan op wat je echt hebt gedaan.

Ik heb voor dit verslag gebruikgemaakt van ChatGPT (GPT-4, oktober 2026). Ik heb de tool gebruikt om mijn onderzoeksvragen aan te scherpen en om een eerste opzet van de inleiding te maken. De prompts staan in bijlage A. De definitieve tekst heb ik zelf herschreven; de bronnen heb ik zelf gezocht en gecontroleerd. Er zijn geen resultaten of bronnen door de tool gegenereerd.

Wat deze verklaring goed doet: hij noemt de tool, het doel, waar de prompts staan, wat de student zelf deed en wat niet door de tool is gedaan. Dat is precies wat een docent wil weten.

ChatGPT bronvermelding in APA

Als je een AI-antwoord als bron gebruikt, hoort het in je bronnenlijst. APA 7 behandelt een AI-gesprek als een bron zonder auteur in de gewone zin; je noemt de maker van de tool als auteur.

De vorm: OpenAI. (2026). ChatGPT (versie van 8 november 2026) [Large language model]. https://chat.openai.com/

In de tekst: (OpenAI, 2026). Heb je een specifiek gesprek gebruikt dat niet openbaar is, dan kun je het als persoonlijke communicatie vermelden: (ChatGPT, persoonlijke communicatie, 8 november 2026). Dat hoort dan niet in de bronnenlijst, maar wel in de tekst.

Wat je niet doet: een AI-antwoord als boek of artikel opvoeren, of een verzonnen auteur noemen. En controleer altijd de bronnen die de tool noemt: die zijn vaak niet echt of niet precies zoals ze worden weergegeven.

Meer over de gewone bronnenlijst: bronvermelding in Word volgens APA.

Waar de grens ligt

De grens loopt niet bij "wel of geen AI". De grens loopt bij wat je zelf kunt verdedigen. Drie vragen helpen:

• Kun je elke zin uitleggen? Als een docent vraagt waarom een alinea zo loopt, moet je een antwoord hebben dat niet "dat zei de tool" is.
• Heb je de bronnen zelf gezien? Een AI noemt soms bronnen die niet bestaan. Wie ze niet controleert, levert verzinsels in.
• Zou je het durven vertellen? Als je niet wilt dat je docent weet hoe je aan de tekst kwam, is dat een signaal.

Er is ook een praktische grens: AI is goed in taal en structuur, en slecht in jouw specifieke stage, jouw data en jouw keuzes. De kans is groot dat een volledig gegenereerd verslag inhoudelijk niet klopt — en dat valt op.

Wat Krava doet, en wat niet

Krava gebruikt een taalmodel voor de analyse, het plan, de tekst en de review. Dat staat in de privacyverklaring, niet in een voetnoot. Je documenten worden niet gebruikt om een model te trainen.

Wat Krava wel doet: je screenshots lezen, een plan maken, secties schrijven die je zelf aanwijst, figuren nummeren en een bronnenlijst bijhouden. Wat Krava niet doet: garanderen dat je een cijfer haalt, AI-detectie omzeilen of je bronnen verzinnen. De verdedigingsvragen die de app kan maken, zijn er juist om te controleren of je je eigen tekst begrijpt.

Bekijk je wat je inlevert en hoe je het hebt gemaakt? Dan is de AI-verklaring een formaliteit in plaats van een probleem.

Maak je eerste document gratis

De checklist voor je inlevert

1. Weet je wat je opleiding toestaat? Heb je de handleiding gelezen?
2. Staat de AI-verklaring in je bijlage, met tool, doel en prompts?
3. Staat een gebruikte AI-bron in je bronnenlijst of als persoonlijke communicatie?
4. Heb je elke bron die de tool noemde zelf gecontroleerd?
5. Kun je elke zin uitleggen zonder "dat zei de tool"?
6. Heb je de tekst zelf herschreven waar dat nodig was?

Wat dit niet is

• Geen juridisch advies. Je opleiding beslist, niet deze pagina.
• Geen vrijbrief. "Het staat op een website" is geen verdediging als je handleiding iets anders zegt.
• Geen pleidooi voor meer AI. De vuistregel blijft: zelf denken, zelf controleren, eerlijk vermelden.

Lees ook